From 6aa6676d8d6cba854177c2ad1b3a25b81bf6a489 Mon Sep 17 00:00:00 2001 From: Johan Dahlin Date: Thu, 15 Jan 2026 16:20:51 +0100 Subject: [PATCH] vault backup: 2026-01-15 16:20:51 --- .../Instuderingsfrågor plugg.md | 369 +++++++++--------- 1 file changed, 191 insertions(+), 178 deletions(-) diff --git a/content/Anatomi & Histologi 2/Instuderingsfrågor plugg.md b/content/Anatomi & Histologi 2/Instuderingsfrågor plugg.md index fa22e3a..f8d0e72 100644 --- a/content/Anatomi & Histologi 2/Instuderingsfrågor plugg.md +++ b/content/Anatomi & Histologi 2/Instuderingsfrågor plugg.md @@ -1,179 +1,192 @@ -| Föreläsning | Begrepp | Mitt svar | Hur lätt jag kan | -| --------------------- | ------------------------------ | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------- | -| Öga | Palpebrae | Yttersta lagret, latinskt för ögonlock | ÖVA | -| Öga | Conjunctiva | Slemma runt lismus mellan och ögonlock | | -| Öga | Sclera | yttre vit, stram bindväv, skyddande | | -| Öga | Cornea | yttre främre, genomskinlig, kollagenfiber vinkelrätt, avaskulär, näring via
kammarvätska | | -| Öga | Choroidea | mellanlager, vaskulärt, går över i | | -| Öga | Retina | längst in fotokänslig och icke-fotokänslig | | -| Öga | Corpus vitreum | glaskroppen inne i ögat | | -| Öga | Corpus ciliare | ciliarkroppen håller i linsen via ciliarutskotten, finns två epitellager, här sitter både ring och radialmusklerna som kontrollerar både pupillernas utvidging och ihopdragning | | -| Öga | Processus ciliares | | | -| Öga | Iris | | | -| Öga | Pupilla | | | -| Öga | Papilla / Discus opticus | | | -| Öga | Macula lutea | | | -| Öga | Fovea centralis | | | -| Öga | Nervus opticus | | | -| Öga | Chiasma opticum | | | -| Öga | Tractus opticus | | | -| Öga | Radiatio optica | | | -| Öga | Synkortex | | | -| Öra | Auricula | | | -| Öra | Meatus acusticus externus | öronmusslan, bestämmer riktning och leder ljudet vidare | | -| Öra | Membrana tympani | begränsar yttre och inre, sitter mot malleus | | -| Öra | Malleus | mellan, hammaren, tar upp vibrationer/förstärker och leder ljud till incus | | -| Öra | Incus | mellan, städet, leder ljud vidare till stapes | | -| Öra | Stapes | mellan, stigbygeln, leder ljud vidare till fenestra vestibularis | | -| Öra | Fenestra ovalis (vestibularis) | gränsar mellan/inre, ovala fönstret | | -| Öra | Fenestra rotunda (cochlearis) | | | -| Öra | Tuba auditiva | rör mellan svalg och mellanöra, hjälper till att jämna ut tryck | | -| Öra | Benlabyrint | hålrum i os temporalis där hinnlabyrinten ligger | | -| Öra | Hinnlabyrint | cochlea + vesitbulsapparaten + båggångarna | | -| Öra | Canalis semicircularis | båggångarna är hålrummet där ductus semicirculares är | | -| Öra | Vestibulum | där utriculus och sacculus ligger | | -| Öra | Cochlea | öronsnäckan | | -| Öra | Ductus semicircularis | där scala media ligger och ampulla och crista ampullaris i ändarna | | -| Öra | Ampulla | | | -| Öra | Crista ampullaris | | | -| Öra | Utriculus | | | -| Öra | Sacculus | | | -| Öra | Macula | | | -| Öra | Ganglion Scarpa | | | -| Öra | Nervus vestibularis | | | -| Öra | Ductus cochlearis | | | -| Öra | Scala vestibuli | | | -| Öra | Scala media | | | -| Öra | Scala tympani | | | -| Öra | Lamina basilaris | | | -| Öra | Stria vascularis | | | -| Öra | Cortiska organet | | | -| Öra | Membrana tectoria | | | -| Öra | Ganglion spirale | | | -| Öra | Nervus cochlearis | | | -| Nervsystem – översikt | CNS | | | -| Nervsystem – översikt | PNS | | | -| Nervsystem – översikt | Afferens | | | -| Nervsystem – översikt | Efferens | | | -| Nervsystem – översikt | Somatisk | | | -| Nervsystem – översikt | Visceral | | | -| Nervsystem – översikt | ANS | | | -| Neuron | Soma | | | -| Neuron | Nucleus | | | -| Neuron | Nucleolus | | | -| Neuron | Nissl-substans | | | -| Neuron | Dendrit | | | -| Neuron | Dendritic spine | | | -| Neuron | Axon | | | -| Neuron | Axonkägla | | | -| Neuron | Axonterminal | | | -| Neuron | Synaps | | | -| Neuron | Myelin | | | -| Neuron | Retrograd transport | | | -| Neuron | Anterograd transport | | | -| Neuron – typer | Multipolärt neuron | | | -| Neuron – typer | Bipolärt neuron | | | -| Neuron – typer | Pseudounipolärt neuron | | | -| Neuron – funktion | Motoriskt neuron | | | -| Neuron – funktion | Sensoriskt neuron | | | -| Neuron – funktion | Interneuron | | | -| Synaps | Presynaptiskt neuron | | | -| Synaps | Postsynaptiskt neuron | | | -| Synaps | Synaptisk klyfta | | | -| Synaps | Vesikel | | | -| Synaps | Transmittorsubstans | | | -| Synaps | Receptor | | | -| Glia | Schwanncell | | | -| Glia | Satellitcell | | | -| Glia | Oligodendrocyt | | | -| Glia | Astrocyt | | | -| Glia | Mikroglia | | | -| Glia | Ependymcell | | | -| Telencephalon | Hemispherium cerebri | | | -| Telencephalon | Fissura longitudinalis | | | -| Telencephalon | Fissura transversa | | | -| Telencephalon | Ventriculus lateralis (I–II) | | | -| Telencephalon | Gyrus precentralis | | | -| Telencephalon | Gyrus postcentralis | | | -| Telencephalon | Sulcus centralis | | | -| Telencephalon | Sulcus lateralis | | | -| Telencephalon | Lobus frontalis | | | -| Telencephalon | Lobus parietalis | | | -| Telencephalon | Lobus temporalis | | | -| Telencephalon | Lobus occipitalis | | | -| Telencephalon | Insula | | | -| Cortex cerebri | Lamina molecularis | | | -| Cortex cerebri | Lamina granularis externa | | | -| Cortex cerebri | Lamina pyramidalis externa | | | -| Cortex cerebri | Lamina granularis interna | | | -| Cortex cerebri | Lamina pyramidalis interna | | | -| Cortex cerebri | Lamina multiformis | | | -| Substantia alba | Associationsbanor | | | -| Substantia alba | Commisurbanor | | | -| Substantia alba | Corpus callosum | | | -| Substantia alba | Projektionsbanor | | | -| Substantia alba | Capsula interna | | | -| Nuclei basales | Nucleus caudatus | | | -| Nuclei basales | Putamen | | | -| Nuclei basales | Globus pallidus | | | -| Nuclei basales | Striatum | | | -| Diencephalon | Thalamus | | | -| Diencephalon | Metathalamus | | | -| Diencephalon | Hypothalamus | | | -| Diencephalon | Corpora mammillaria | | | -| Diencephalon | Hypophysis | | | -| Diencephalon | Epithalamus | | | -| Diencephalon | Corpus pineale | | | -| Diencephalon | Subthalamus | | | -| Limbiska systemet | Hippocampus | | | -| Limbiska systemet | Amygdala | | | -| Limbiska systemet | Gyrus cinguli | | | -| Limbiska systemet | Fornix | | | -| Truncus encephali | Mesencephalon | | | -| Truncus encephali | Pons | | | -| Truncus encephali | Medulla oblongata | | | -| Truncus encephali | Substantia nigra | | | -| Truncus encephali | Nucleus ruber | | | -| Truncus encephali | Aqueductus cerebri | | | -| Truncus encephali | Colliculus superior | | | -| Truncus encephali | Colliculus inferior | | | -| Truncus encephali | Decussatio pyramidum | | | -| Truncus encephali | Format io reticularis | | | -| Cerebellum | Vermis | | | -| Cerebellum | Hemispherium cerebelli | | | -| Cerebellum | Cortex cerebelli | | | -| Cerebellum | Purkinjecell | | | -| Cerebellum | Korncell | | | -| Cerebellum | Bergmannglia | | | -| Cerebellum | Arbor vitae | | | -| Cerebellum | Pedunculi cerebellares | | | -| Medulla spinalis | Cornu anterius | framhornet | | -| Medulla spinalis | Cornu laterale | sidohornet | | -| Medulla spinalis | Cornu posterius | bakhornet | | -| Medulla spinalis | Fasciculus gracilis | | | -| Medulla spinalis | Fasciculus cuneatus | | | -| Medulla spinalis | Tractus spinothalamicus | sidosträngsbanan | | -| Medulla spinalis | Tractus corticospinalis | baksträngsbanan | | -| Meninges | Dura mater | Yttre lagret i meninges, ungefär som en segelduk, bestär av stram bindväv | | -| Meninges | Arachnoidea mater | mellanlagret i meninges, ungefär som glapack | | -| Meninges | Pia mater | indre laggret i meninges, väldigt tunt, bara två celler | | -| Ventricelsystem | Ventriculus III | | | -| Ventricelsystem | Ventriculus IV | | | -| Ventricelsystem | Plexus choroideus | | | -| Ventricelsystem | Liquor cerebrospinalis | CSF | | -| Kärl | Blod-hjärn-barriären | | | -| Kärl | Sinus durae matris | | | -| PNS | Nervus spinalis | | | -| PNS | Radix anterior | | | -| PNS | Radix posterior | | | -| PNS | Ganglion spinale | | | -| PNS | Nervi craniales I–XII | | | -| PNS | Epineurium | | | -| PNS | Perineurium | | | -| PNS | Endoneurium | | | -| ANS | Sympaticus | | | -| ANS | Parasympaticus | | | -| ANS | Ganglion paravertebrale | | | -| ANS | Ganglion prevertebrale | | | -| ANS | Ganglion intramurale | | | +| Föreläsning | Begrepp | Mitt svar | Hur lätt jag kan | +| --------------------- | ---------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------- | +| Öga | **Palpebrae** | Yttersta lagret, latinskt för ögonlock | ÖVA | +| Öga | Conjunctiva | Slemhinna runt lismus mellan och ögonlock | **slemhinna som täcker insidan av ögonlocken och främre sclera** | +| Öga | **Sclera** | yttre vit, stram bindväv, skyddande | | +| Öga | **Cornea** | yttre främre, genomskinlig, kollagenfiber vinkelrätt, avaskulär, näring via
kammarvätska | | +| Öga | Choroidea | mellanlager, vaskulärt, går över i | **vaskulärt mellanlager; går över i corpus ciliare och iris** | +| Öga | **Retina** | längst in fotokänslig och icke-fotokänslig | | +| Öga | **Corpus vitreum** | glaskroppen inne i ögat | | +| Öga | **Corpus ciliare** | ciliarkroppen håller i linsen via ciliarutskotten, finns två epitellager, här sitter både ring och radialmusklerna som kontrollerar både pupillernas utvidging och ihopdragning | | +| Öga | **Processus ciliares** | ciliarutskott producerar kammarvätska som ger näring till lins och cornea | | +| Öga | **Iris** | kontrollerar storlek på puppillen, förlängning av corpus ciliare, muskler | | +| Öga | **Pupilla** | hålrum i mitten, vidgas i mörker, dras ihop i ljus | | +| Öga | **Papilla / Discus opticus** | blinda fläcken där synnervens axon går ut ur ögat | | +| Öga | **Macula lutea** | gula fläcken, 1.5mm2 rund bit rakt in i retina från pupillen | | +| Öga | **Fovea centralis** | rund inbuktning i macula lutea med tappar | | +| Öga | **Nervus opticus** | discus opticus → chiasma opticum | | +| Öga | **Chiasma opticum** | 50% av synnervsfibrerna kopplar om här | | +| Öga | **Tractus opticus** | förbinder chiasma opticum och talamus | | +| Öga | **Radiatio optica** | förbinder talamus och synkortex | | +| Öga | **Synkortex** | del i l. occiptales | | +| Öra | **Auricula** | örgonmusslan, bestämmer riktning och leder ljudet vidare | | +| Öra | **Meatus acusticus externus** | hörselgången, leder ljud till trumhinnan | | +| Öra | **Membrana tympani** | begränsar yttre och mellan, fäster mot malleus | | +| Öra | **Malleus** | mellan, hammaren, tar upp vibrationer/förstärker och leder ljud till incus | | +| Öra | **Incus** | mellan, städet, leder ljud vidare till stapes | | +| Öra | **Stapes** | mellan, stigbygeln, leder ljud vidare till fenestra vestibularis | | +| Öra | **Fenestra ovalis (vestibularis)** | gränsar mellan/inre, ovala fönstret, går in scala vestubulari | | +| Öra | **Fenestra rotunda (cochlearis)** | runda fönstret, ljudet går ut här ifrån scala tympani | | +| Öra | **Tuba auditiva** | rör mellan svalg och mellanöra, hjälper till att jämna ut tryck | | +| Öra | **Benlabyrint** | hålrum i os temporalis där hinnlabyrinten ligger | | +| Öra | **Hinnlabyrint** | cochlea + vesitbulsapparaten + båggångarna | | +| Öra | **Canalis semicircularis** | båggångarna är hålrummet där ductus semicirculares är | | +| Öra | **Vestibulum** | där utriculus och sacculus ligger | | +| Öra | **Cochlea** | öronsnäckan | | +| Öra | **Ductus semicircularis** | båggång, finns 3, här finns ampulla och crista ampullaris i en ände | | +| Öra | **Ampulla** | finns en i änden på varje båggång, här hittas crista ampullaris och cupula | | +| Öra | **Crista ampullaris** | finns en i änden på varje båggång, här hittas cupula | Sinnesepitel i **ampullan**; täcks av **cupula** | +| Öra | **Utriculus** | hinnsäck, här finns linjär acceleration | | +| Öra | **Sacculus** | hinnsäck, här finns linjär acceleration | | +| Öra | Macula | | | +| Öra | Ganglion Scarpa | | | +| Öra | Nervus vestibularis | | | +| Öra | Ductus cochlearis | | | +| Öra | Scala vestibuli | | | +| Öra | Scala media | | | +| Öra | Scala tympani | | | +| Öra | Lamina basilaris | | | +| Öra | Stria vascularis | | | +| Öra | Cortiska organet | | | +| Öra | Membrana tectoria | | | +| Öra | Ganglion spirale | | | +| Öra | Nervus cochlearis | | | +| Nervsystem – översikt | CNS | | | +| Nervsystem – översikt | PNS | | | +| Nervsystem – översikt | Afferens | | | +| Nervsystem – översikt | Efferens | | | +| Nervsystem – översikt | Somatisk | | | +| Nervsystem – översikt | Visceral | | | +| Nervsystem – översikt | ANS | | | +| Neuron | Soma | | | +| Neuron | Nucleus | | | +| Neuron | Nucleolus | | | +| Neuron | Nissl-substans | | | +| Neuron | Dendrit | | | +| Neuron | Dendritic spine | | | +| Neuron | Axon | | | +| Neuron | Axonkägla | | | +| Neuron | Axonterminal | | | +| Neuron | Synaps | | | +| Neuron | Myelin | | | +| Neuron | Retrograd transport | | | +| Neuron | Anterograd transport | | | +| Neuron – typer | Multipolärt neuron | | | +| Neuron – typer | Bipolärt neuron | | | +| Neuron – typer | Pseudounipolärt neuron | | | +| Neuron – funktion | Motoriskt neuron | | | +| Neuron – funktion | Sensoriskt neuron | | | +| Neuron – funktion | Interneuron | | | +| Synaps | Presynaptiskt neuron | | | +| Synaps | Postsynaptiskt neuron | | | +| Synaps | Synaptisk klyfta | | | +| Synaps | Vesikel | | | +| Synaps | Transmittorsubstans | | | +| Synaps | Receptor | | | +| Glia | **Schwanncell** | PNS | | +| Glia | **Satellitcell** | PNS | | +| Glia | **Oligodendrocyt** | gliacell, liten rund, skapar myelin | | +| Glia | **Astrocyt** | sitter i kapillärer, kan se dendriter i specialfärgning | | +| Glia | **Mikroglia** | makrofag, avlång, liten | | +| Glia | **Ependymcell** | sitter i centralkanalen och ventriklarna, där det finns CSF | | +| Telencephalon | Hemispherium cerebri | hjärnhalva, sitter ihop med corpus callosum | | +| Telencephalon | Fissura longitudinalis | | | +| Telencephalon | Fissura transversa | | | +| Telencephalon | **Ventriculus lateralis (I–II)** | en på varje hjärnhalva, ovanför thalamus och nedanför corpus callosum | | +| Telencephalon | **Gyrus precentralis** | motorik | | +| Telencephalon | **Gyrus postcentralis** | sensorik | | +| Telencephalon | **Sulcus centralis** | övre centralfåran, delar precentralis och postcentralis | | +| Telencephalon | Sulcus lateralis | | | +| Telencephalon | Lobus frontalis | motorik, övre beteende, kognition | | +| Telencephalon | Lobus parietalis | somatosensorik | | +| Telencephalon | Lobus temporalis | hörsel, lukt, minne, språk | | +| Telencephalon | Lobus occipitalis | syn | | +| Telencephalon | **Insula** | smak, ANS | | +| Cortex cerebri | **Lamina molecularis** | yttersta få neuron | | +| Cortex cerebri | **Lamina granularis externa** | korgceller stor i somatosensorisk | | +| Cortex cerebri | **Lamina pyramidalis externa** | pyramidceller stor i motorik | | +| Cortex cerebri | **Lamina granularis interna** | korgceller stor i somatosensorisk | | +| Cortex cerebri | **Lamina pyramidalis interna** | pyramidceller stor i motorik | | +| Cortex cerebri | **Lamina multiformis** | innersta kopplar till talamus | | +| Substantia alba | Associationsbanor | | | +| Substantia alba | Commisurbanor | | | +| Substantia alba | **Corpus callosum** | | | +| Substantia alba | Projektionsbanor | | | +| Substantia alba | Capsula interna | | | +| Nuclei basales | Nucleus caudatus | | | +| Nuclei basales | Putamen | | | +| Nuclei basales | Globus pallidus | | | +| Nuclei basales | Striatum | | | +| Diencephalon | **Thalamus** | | | +| Diencephalon | Metathalamus | | | +| Diencephalon | **Hypothalamus** | | | +| Diencephalon | Corpora mammillaria | | | +| Diencephalon | Hypophysis | | | +| Diencephalon | Epithalamus | | | +| Diencephalon | Corpus pineale | | | +| Diencephalon | Subthalamus | | | +| Limbiska systemet | Hippocampus | | | +| Limbiska systemet | Amygdala | | | +| Limbiska systemet | Gyrus cinguli | | | +| Limbiska systemet | Fornix | | | +| Truncus encephali | Mesencephalon | | | +| Truncus encephali | Pons | | | +| Truncus encephali | Medulla oblongata | | | +| Truncus encephali | Substantia nigra | | | +| Truncus encephali | Nucleus ruber | | | +| Truncus encephali | Aqueductus cerebri | | | +| Truncus encephali | Colliculus superior | | | +| Truncus encephali | Colliculus inferior | | | +| Truncus encephali | Decussatio pyramidum | | | +| Truncus encephali | Format io reticularis | | | +| Cerebellum | **Vermis** | kopplar ihop halvor | | +| Cerebellum | **Hemispherium cerebelli** | hjärnhalva i lillhjärnan | | +| Cerebellum | **Cortex cerebelli** | lillhjärnsbark, yttersta lagret | | +| Cerebellum | Purkinjecell | finns i yttesta granularis externa, dentriter i molekylaris | | +| Cerebellum | Korncell | | | +| Cerebellum | Bergmannglia | | | +| Cerebellum | Arbor vitae | | | +| Cerebellum | **Pedunculi cerebellares** | stjälk, kopplar cerebellum med truncus encephali | | +| Medulla spinalis | **Cornu anterius** | framhornet, motoriska synapser | | +| Medulla spinalis | **Cornu laterale** | sidohornet, sensoriska synapser | | +| Medulla spinalis | **Cornu posterius** | bakhornet | | +| Medulla spinalis | Fasciculus gracilis | | | +| Medulla spinalis | Fasciculus cuneatus | | | +| Medulla spinalis | Tractus spinothalamicus | sidosträngsbanan | | +| Medulla spinalis | Tractus corticospinalis | baksträngsbanan | | +| Meninges | **Dura mater** | Yttre lagret i meninges, ungefär som en segelduk, bestär av stram bindväv | | +| Meninges | **Arachnoidea mater** | mellanlagret i meninges, ungefär som glapack | | +| Meninges | Pia mater | indre laggret i meninges, väldigt tunt, bara två celler | | +| Ventricelsystem | Ventriculus III | | | +| Ventricelsystem | **Ventriculus IV** | | | +| Ventricelsystem | **Plexus choroideus** | | | +| Ventricelsystem | **Liquor cerebrospinalis** | CSF | | +| Kärl | Blod-hjärn-barriären | | | +| Kärl | Sinus durae matris | | | +| PNS | Nervus spinalis | | | +| PNS | Radix anterior | | | +| PNS | Radix posterior | | | +| PNS | Ganglion spinale | | | +| PNS | **Nervi craniales I–XII** | | | +| PNS | Epineurium | | | +| PNS | Perineurium | | | +| PNS | Endoneurium | | | +| ANS | Sympaticus | | | +| ANS | Parasympaticus | | | +| ANS | Ganglion paravertebrale | | | +| ANS | Ganglion prevertebrale | | | +| ANS | Ganglion intramurale | | | +Oliviaris och hjärnstamskärnor i hjärnstammen +Meningerala bladet i dura mater +vagusnerven +parasympatiska nervsystemet lite mer repetition +bergmanglia och golgiceller +Astrocyter – deras ändfötter omsluter kapillärerna +cortiska organet histologi ett par gånger till +Hornhinnan/lins lager kunna dom (inkl nervändslut +- chiram opticus + +Association fibers are axons (nerve fibers) that connect cortical areas within the same cerebral hemisphere.[1] +Hippocamps finns i temporalloben +Metathalamus kopplar om synbanor \ No newline at end of file